spacer
banner_big
spacer
banner_small
header
Home > Nieuws > Nieuws archief
banner_1
spacer
spacer spacer

Een nieuwe publicatie van De Zwarte Doos: Van walsites en speelhoven. Het Vrije van Gent bij Jacques Horenbault (1619) (23/10/2008)

Het Stadsarchief stelt een nieuwe publicatie voor, die door de Stad Gent in eigen beheer wordt uitgegeven. In het boek worden de eerste resultaten voorgesteld van een onderzoek dat de Dienst Stadsarcheologie en het Stadsarchief, beide gehuisvest in De Zwarte Doos, gezamenlijk uitvoerden. Als auteurs tekenen Leen Charles, Marie Christine Laleman, Daniel Lievois en Peter Steurbaut.

De schilderskaart die Jacques Horenbault in 1619 vervaardigde, behoort tot de belangrijke stadsgezichten die Gent in zijn iconografische en cartografische verzamelingen bewaart. Een conflict over de Rietgracht die het Vrije of het stedelijke rechtsgebied afbakende, vormt de aanleiding om het met bastions omringde Gent en het omgevende buitengebied gedetailleerd in beeld te brengen. Het Gentse stadsbestuur, vertegenwoordigd door de schepenen Philips van Steelant en Jan-Baptist de Rodoan, van wie de wapenschilden op de kaart prijken, gaven daartoe in 1618 opdracht aan Jacques Horenbault. Deze kaartmaker stamde uit een familie die sinds het begin van de 16e eeuw in Gent werkzaam was als schilder, landmeter en vervaardiger van figuratieve kaarten. Hoewel Jacques Horenbault de principes van de wetenschappelijke landmeetkunde toepaste, bleef hij nog werken in de traditie van de geschilderde panoramische gezichten. Ook de overvloedig aangebrachte decoratie tekent hem als een typische exponent van de baroktijd.

Uit de veelheid aan mogelijkheden werd een thema gezocht om de kaart en haar betekenis beter te kunnen vatten. Het onderzoeksteam ging voor de walsites in het gebied rond de stadsomwalling, omdat ze op de kaart duidelijk worden voorgesteld en omdat over dit onderwerp in Gent tot nog toe zeer weinig bekend was. In het geheel werden er 65 walsites in de inventaris opgenomen. Met de hulp van informaticatechnieken werden ze alle precies gelokaliseerd in de stad van vandaag.

De inventaris werd aangevuld met archeologische waarnemingen en gegevens uit andere bronnen en biedt zo een goede aanzet voor iedereen die verder onderzoek wil doen. Uit de verzamelde inlichtingen is immers gebleken dat de meeste sites een eeuwenlange geschiedenis kenden. De kaart van Horenbault toont alleen de situatie uit het begin van de 17e eeuw. De eerste resultaten geven ook informatie over landheren en bewoners, over bouwtechnieken en de betekenis van buitenhuizen lang voor het fenomeen van de ‘maison de plaisance’ een vastgoedkenmerk werd voor de edelen en industriëlen van de 18e en de 19e eeuw.

De inventaris geeft ook aan dat veel walsites in de 20e eeuw zonder archeologisch onderzoek onherroepelijk verloren gingen. De inventaris biedt nu een antwoord op kennishiaten en heeft derhalve ook een waarde als beheersinstrument voor ruimtelijke ordening, planning en allerhande bouwwerkzaamheden. Kortom de publicatie over de schilderskaart van Jacques Horenbault en de Gentse walsites verruimt en vernieuwt de blik op Gent.

Technische gegevens: 29,7 x 21 cm, 240 pagina’s, 280 afbeeldingen, kleurrijk geïllustreerd. Vanaf woensdag 23 oktober 2008 te koop in de Stadswinkel, (Administratief Centrum, Woodrow Wilsonplein 1, 9000 Gent, van maandag tot vrijdag van 9 tot 17 uur, op woensdag tot 18 uur en op zaterdag van 9 tot 11.30 uur)
en in De Zwarte Doos (Dulle-Grietlaan 12, Gentbrugge).
Kaft publicatie

terug

spacer
spacer
spacer spacer
spacer
spacer
spacer
Virtueel museum
spacer Nieuws
arrow spacer Archief
spacer
Agenda
Informatiecentrum
Archeologie
Links
spacer
spacer
sites
spacer
spacer
spacer
spacer
sites
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer
spacer